Reservaat: Ndumo
Ndumo se weergawe van 'n verkeersknoop - twee Toyotas en twee renosters.
Met meer as 430 voëlspesies is die Ndumo-reservaat, op die grens tussen KwaZulu-Natal en Mosambiek, as’t ware die Loftus vir Suid-Afrika se voëlkykers. Maar hier is ook oorgenoeg ander diere vir wildkykers.
Ndumo-reservaat 101
Verblyf: 8 kampeerplekke met kragpunte (3 mense per staanplek). R106 p.p.p.n.; R53 vir kinders onder 12. Ook 7 tweemanrondawels (R286 p.p.p.n.; R143 vir kinders onder 12). Geen troeteldiere nie.
Winkel: Doen jou inkopies op Jozini, sowat 70 km van Ndumo af. Die reservaat se winkel het net die basiese dinge soos toiletpapier en seep. Die polonie in die Spar op die gehuggie Ndumo net buite die reservaat is onhebbelik duur.
Selfoonontvangs: Plek-plek.
Braaigeriewe: Ja. R15 vir ’n bondel hout by die hek.
Aktiwiteite: Begeleide staptoere, wild- en voëlkyk.
Hektye: 6 vm. tot 6 nm. (April tot September); 5 vm. tot 7 nm. (Oktober tot Maart)
Bewaringstarief: R40 p.p., R20 kind en R35 per voertuig. As jy oorbly, hoef jy nie te betaal nie. Nndumo aanvaar jou Wild Card.
Kontak: Reservaat: 035 591 0004; 033 845 1000 ; http://www.kznwildlife.com
(Nota: Alle pryse akkuraat in Mei 2009)
Hoe kom ek daar?
Van Durban af. Vat die N2 noord. Draai 11 km ná Mkuze regs na Jozini, sowat 20 km verder. Van Jozini is dit 42 km-teerpad, voor jy regs draai na Ndumo. Sowat 10 km verder draai jy af na links. Nou’s dit grondpad vir sowat 15 km.
Wat kan ’n mens hier doen?
Hier is meer voëlspesies as flanke in die WP.
Onthou, in Ndumo het miskruiers reg van toegang op die paaie.
1. Van uitkykpunt tot uitkykpunt
Ons is op pad na die Nyamithipan om te gaan voëls kyk. Skaars ’n kilometer van die ruskamp
af sien ons ’n renosterkoei en haar kleintjie wat wei, skaars vyf treë van die pad af.
’n Entjie verder maak ’n kameelperd hom in die middel van die pad tuis. ’n Mens kan nie help om te voel dat hy so ’n bietjie op jou neersien nie.
By die Nyamithi-pan moet jy jou motor in die parkeerterrein los en sowat 600 m alleen stap tot by die Ezulweni-skuiling. Ons kyk uit vir omgekrapte seekoeie voordat ons dié niemandsland oorsteek.
Ons sit vir omtrent ’n uur en tuur oor die pan. Seekoeie nurk-nurk, krokodille klief lui deur die water en óral is watervoëls.
Gaan maak ’n draai by die uitkyktoring by die hoofhek. Jy kry ’n uitsig oor die hele reservaat.
Dis ook ’n lekker uitstappie om na die Shokwe-pan toe te ry om te gaan wild soek. En as jy ’n parate trokkie het, kan jy die Mtikini-4x4-roete (6,3 km) kafdraf.
Weg sê: ’n Gewone sedan sal jou by die meeste plekke in die reservaat bring, maar wees versigtig as dit reën.
2. Beleef die natuur op jou voete
“Whaaaaa-wheeeee-whaaaaa!” weergalm die boskraairoep van Sonto Thembe, een van Ndumo se gidse, terwyl ons langs die Shokwe-pan stap. “Dis al op 50/50 uitgesaai,” sê hy.
“Whaaaaa-wheeeee-whaaaaa!” antwoord ’n boskraai van die ander kant van die pan af. Skaars 10 m voor ons lê vier krokodille teen die oewer. Jy sien net neusgate bo die water uitsteek.
Ons is vanoggend om vyfuur al weg by die boskamp, en het die kar iewers in die bos gelos en agter Sonto begin aanstap. Hy doen dié werk al 26 jaar lank. Hy dra ’n gelaaide geweer en wéét gelukkig hoe om dit te gebruik.
In 2005, vertel hy, is hy en ’n groep toeriste op so ’n stap deur ’n seekoei bestorm. “The people were screaming ‘Sonto! Sonto!’.
“I gave him one shot through the head,” sê hy effens hartseer. “Hippos are big dangerous. Big,
big dangerous.”
Ons stap deur die haak-en-steekbosse terwyl Sonto al daardie dinge uitwys wat ons stadsoë maklik miskyk: hier het ’n ystervark iets uitgegrawe, daar sit ’n piet-my-vrou.
By die pan is dit net jy en die krokodille en die voëls se gekwetter.
Sonto se geoefende oë wys hulle een vir een uit: bontvis-vanger, grootlangtoon, reusereier, grootwitreier, kleinwitreier...
’n Uur en ’n half lank wys hy ons rond voordat ons die pad terug vat kamp toe.
Koste? R80 per persoon. Halfprys vir kinders onder 12. As jy jonger as 3 is, is dit verniet. Jy moet die dag vooraf bespreek by die winkel.
Weg sê: ’n Man wil nou nie poëties raak nie, maar daar is iets heiligs aan só ’n uitstappie.
3. ’n Begeleide wildsrit
“Toks! Toks! Sien jou hom? Daar bo! Dis ’n geelbektroupant! Is dit ’n lifer vir jou, Toks?” vra Derick Labuschagne, wat saam met ons op die wildsrit is.
Toks kyk deur sy verkyker en spoor die voël op. Dis al skemer en bo ons lê die grys reënwolke dik.
Langs die voertuig staan ’n bosvark op sy knieë en gras vreet. Hy kyk net nou en dan
op vir ’n foto. ’n Entjie terug het die gids, Bongani Mkhize, vir ons ’n krokodil uitgewys wat in ’n waterstroompie lê en wag vir die rooibokke om te kom suip.
Bongani en die voëlkykers wys die geveerdes vir ons uit: Nimmersat, driebandstrandkiewiet, reusereier...
Skielik begin die donderweer rammel en die sluise maak oop. Ons rit word kortgeknip.
Die krokodil lê nog en wag toe ons terugry.
Koste? R180 per persoon. Halfprys vir kinders onder 12 en gratis vir kinders jonger as 3.
Weg sê: Dié rit is die moeite werd. Die gidse weet wat hulle doen en vat jou na waar jy nie alleen mag ry nie.
Lees die res van die storie
Ndumo is 'n paradys vir voëlkykers.
Njalas en wildebeeste is so volop soos toeriste op Tafelberg.
Die Corolla swaai heup soos ’n Strictly Come Dancing-deelnemer wat die tango doen. Die reën wil maar net nie bedaar nie en die grondpad is glad. Elke paar meter lê nog ’n poel water. Ons probeer net momentum behou sodat ons nie in die modder vassit nie. Dis immers ’n paar kilometer tot by die kamp, die selfoonsein is flou en hier is glo ’n paar renosters...
Nee wag, hier is sonder twyfel renosters! Twee witrenosters doem voor ons in die pad op. Hulle stop, kou rustig aan ’n graspol en waggel dan voort. Van agter af lyk hulle soos Mike en Jimmy op pad King Pie toe. Ons handhaaf maar ’n veilige volgafstand.
By een van die groter poele water in die pad stop dié paartjie vir ’n bietjie lafenis, en besluit dan om summier daar te gaan lê – en nie sommer enige lê nie; hulle lê lepel. As die ene wegskuif, skuif die ander ene nader en vly hom aan.
’n Toyota Yaris verskyn aan die ander kant van die renosters. Hier het ons nou te make met Ndumo se weergawe van ’n verkeersknoop – twee Toyotas en twee renosters.
Gelukkig daag Ephraim Sokohulu, die kampbestuurder, op. Hy klim uit sy bakkie, stap na die verliefdes en jaag hulle op met ’n handeklap en ’n “Sa-a-a-a!”. Hulle staan lui-lui op en drentel die bos in. Ons kan verder ry.
“Ndumo is wêreldbekend vir sy voëllewe,” sê Abednigo Nzuza, die reservaatbestuurder, later. “Hier kom meestal voëlkykers.”
Daar word gesê hier is 430 spesies, maar party van hulle is trekvoëls. Jy kan enigiets verwag van gewone boskraaie, geelbektroupante en kuifkoptarentale tot grootlangtone, reusereiers en driebandstrandkiewiete.
Ndumo is in 1924 geproklameer en is een van die oudste reservate in die land. “Hier is ook baie wild,” vertel Abednigo. Die swart- en witrenosters is in die jare sestig in die reservaat van 100 km² gevestig, maar jy behoort ook kameelperde, njalas, rooibokke, krokodille en seekoeie te sien. Bongani Mkhize, een van die toergidse, sê hier is ook luiperds, maar hy het twee jaar laas een teëgekom.
As jy die Paasnaweekskares tussen Skukuza en Onder-Sabie wil vermy, oorweeg Ndumo. Hier is agt kampeerplekke mét kragpunte. Dis ’n ware boservaring, want die kampe is nie omhein nie – moenie in jou ProNutro stik as ’n renoster aan die graspol hier neffens jou tent kom peusel nie.
Vir gerief is hier sewe hutte (met plek vir twee). Hier’s ook ’n swembad en winkel met basiese kruideniersware. En twee kokke wat jou kos vir jou sal gaarmaak – gratis (jy moet net die kos gee).
Terug na bestemmings | Terug na bo
Kommentaar